Zwolnienie na poszukiwanie pracy – kiedy przysługuje?

Okres pomiędzy wręczeniem wypowiedzenia a faktycznym pożegnaniem się z pracodawcą to dla większości czas trudny, który z jednej strony będzie poświęcony na szukanie nowej pracy, a z drugiej na domykanie spraw i próbą odnalezienia się w nowych realiach.

Ustawodawca, wyciągając rękę do osób będących w okresie wypowiedzenia, określił w art. 37 Kodeksu pracy możliwość skorzystania z dwóch lub trzech dni wolnych, przeznaczonych stricte na poszukiwanie pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Komu i w jakiej ilości przysługuje zwolnienie na poszukiwanie pracy?

Dni wolne na poszukiwanie pracy zarezerwowane są wyłącznie dla zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę. Przysługują one osobom, będącym w okresie co najmniej dwutygodniowego wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę.

Pracownik będący na dwutygodniowym bądź miesięcznym okresie wypowiedzenia ma prawo do 2 dni roboczych. Z kolei 3 dni robocze przysługują osobom na trzymiesięcznym okresie wypowiedzenia, także w przypadku jego skrócenia w sytuacji ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.

Dni wolne na poszukiwanie pracy przysługują niezależnie od tego, czy jest się zatrudnionym na cały, czy na część etatu.

Dni wolne na poszukiwanie pracy wyłącznie na wniosek pracownika

Decyzja o wykorzystaniu zwolnienia na poszukiwanie pracy należy do pracownika, jest bowiem uprawnieniem fakultatywnym. Bez wniosku pracownika pracodawca nie będzie podejmował w tę stronę żadnych kroków. Jednakże, jeżeli wniosek zostanie złożony, pracodawca jest zobligowany do udzielenia zwolnienia, za które zachowuje się prawo do wynagrodzenia. I tak, pracownik uprawniony do trzech dni wolnych, może je wykorzystać łącznie lub odrębnie na poszczególne dni.

Urlop wypoczynkowy a wolne na poszukiwanie pracy

Kodeks pracy w art. 167¹  wskazuje, że w okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracownik jest zobowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu. Zatem, jeżeli pracodawca w momencie wypowiadania umowy o pracę poinformuje pracownika o obowiązku wykorzystania przez niego pozostałego urlopu wypoczynkowego, ze wskazaniem konkretnych dni, priorytetowy charakter będzie miało wykorzystanie właśnie urlopu wypoczynkowego. Jeżeli np. pracownik ma dwutygodniowy okres wypowiedzenia, a do wykorzystania pozostało mu 10 dni urlopu wypoczynkowego, pracodawca może zobligować go do wykorzystania całego przysługującego urlopu. W tym przypadku pracownik nie będzie miał już możliwości, by skorzystać z dwóch dni na poszukiwanie pracy.

Jeżeli natomiast pracodawca nie zobliguje pracownika do wykorzystania urlopu wypoczynkowego, ten będzie mógł zawnioskować o udzielenie mu dni wolnych na poszukiwanie pracy. W tym przypadku pracodawca wypłaci ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Z kolei podkreślenia wymaga fakt, że za niewykorzystane zwolnienie na poszukiwanie pracy ekwiwalent nie przysługuje.

Zwolnienie na poszukiwanie pracy a zasady współżycia społecznego

W udzieleniu zwolnienia na poszukiwanie pracy najistotniejszy jest jego cel. Pracownik, będący na minimum dwutygodniowym okresie wypowiedzenia ma prawo szukać nowej pracy, co najczęściej wiąże się z koniecznością uczestnictwa w rozmowach kwalifikacyjnych. Priorytetowe znaczenie ma więc jego interes, który znajdzie odzwierciedlenie w złożonym pracodawcy wniosku o udzielenia dnia, dwóch lub trzech na poszukiwanie pracy. Terminy powinny więc uwzględniać preferencje pracownika. Optymalnym rozwiązaniem będzie na pewno wspólne uzgodnienie terminu przez obie strony stosunku pracy. Idąc tym tropem, nieprawidłowym będzie jednostronne wyznaczenie tych dni przez pracodawcę – który może uznać, że np. na dwa ostatnie dni wypowiedzenia udzieli pracownikowi zwolnienia na poszukiwanie pracy.